امروز: سه شنبه 22 آبان 1397 برابر با 13 نوامبر 2018

آیین ماهانه شاهنامه خوانی و نقالی شاهنامه دورود پانزده ساله شد

آیین ماهانه شاهنامه خوانی و نقالی شاهنامه دورود  پانزده ساله شد
یکی از معدود برنامه های فرهنگی  سطح  کشور که به مقوله ادبیات حماسی  خصوصا کتاب سترگ شاهنامه حکیم  ابولقاسم فردوسی  به طور مداوم و مستمر می پردازد آیین ماهانه شاهنامه خوانی و نقالی شاهنامه است، آیینی که در دل مردم دورود و استان لرستان جا باز کرده است به نحوی  که زن و مرد ، پیر و جوان  همه ماهه بی صبرانه آخرین چهارشنبه ماه را انتظار می کشند تا از هنرنمایی  هنرمندان ،شاهنامه خوانان ، خصوصا آسید مصطفی سعیدی نقال برجسته ایران زمین  بهره مند گردند .
شاهنامه خوانی در گذشته دارای نقشهای مهم اجتماعی ـ اخلاقی ـ تربیتی ـ مذهبی ـ ملی ـ فرهنگی ـ ادبی ـ هنری و سرگرمی بود . موضوع اصلی داستانهای شاهنامه ، حماسه ی پیروزی نیکی بر بدی و استیلای نیروی خیر بر نیروی شر است . روایت این داستانها خصلتهای پاکدامنی ، سلحشوری و پهلوانی را تقویت نموده و همچون پند پیران الگویی اخلاقی بشمار می آمد . خواندن شاهنامه در میان ایلات و عشایر موجب پیدایش روحیه ی جوانمردی و عیاری می گشت که این خود نقش مهمی در ایجاد وحدت و برادری در میان ایل و پاسداری از ارزشهای قوم خود داشت .
نقش دیگر شاهنامه و شاهنامه خوانی ایجاد همبستگی ملی است . سرزمین پهناور ایران با وجود تنوع زیستی و تفاوتهای فرهنگی و گوناگونی زبانها ، گویشها و لهجه های مختلف همچنان تحت عنوان یک جغرافیای واحد به حیات ملی خود ادامه داده و بقای وحدت قومی و یکپارچگی ملی خود را مرهون وجود زبان فارسی است . زبان فارسی بعنوان زبان رسمی وشاهنامه بعنوان فرهنگنامه و نماد برجسته ی این زبان که قند آن تا بنگاله رفته است موجب همبستگی تمامی فارسی زبانان جهان و وحدت ملی هموطنان ایرانی در گستره ی پهناور فلات ایران گردیده است . شاهنامه و شاهنامه خوانی موجب انتقال و گسترش زبان فارسی و فرهنگ ایرانی تا دور افتاده ترین مناطق گردیده که میتوان نمود آنرا در قالب اسامی قهرمانان شاهنامه و نامهای اصیل پارسی بر فرزندان کوچ نشینان و کوه نشینان نیز مشاهده کرد . شاهنامه در نزد شاعران و شعر پیشه گان نیز دارای نقش ادبی بوده که میتوان بدان بوطیقای سخنوری و سخن سنجی اطلاق نمود که معیاری برای شاعری و منبع عظیمی از لغات فارسی اصیل محسوب می گردد. .
آیین ماهانه شاهنامه خوانی و نقالی شاهنامه شهرستان  دورود  از سال  1383 به همت فیروز حسنی  گوهرگان  رییس وقت اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان دورود  که از ایشان بعنوان بنیان گذار این برنامه فرهنگی یاد می کنند  طراحی گردید و افراد و هنرمندانی همچون مرحوم حاج منصور کبیر ، سید موسی موسوی ، احمد قائدرحمتی ، بهروز توحیدیان ، کورش رشنو ، سعید ورمزیار ، جمشید صالح نیا ، حمید آقایی ایشان را در زمینه عملیاتی نمودن این طرح فرهنگی یاری نمودند .
اولین برنامه شاهنامه خوانی تیر ماه 1383 در سینما کیهان استارت زده شد ، در این آیین شاهنامه خوانانی از جمله عیسی صحرایی ، عباس یاراحمدی ، علی مراد اکبری  ، حاج عزت اله ورمزیار  با گویش و لحن محلی شاهنامه خوانی  نمودند و آسید مصطفی سعیدی نقال برجسته ایران زمین نقالی نمود ، مرشد سعیدی داستانهای جذاب شاهنامه را به نحوی دراماتیک و نمایشی نقل می نمایند که مخاطبین آیین شاهنامه خوانی یک ماه انتظار می کشند تا ادامه نقل جذاب ایشان را نظاره گر باشند ، این داستانها بصورت مستمر ادامه داشته و نزدیک به   15 سال است که این رخداد فرهنگی  بواسطه نقالی جذاب مرشد سعیدی به حیات خود ادامه می دهد .
ثمرات برگزاری آیین ماهانه شاهنامه خوانی و نقالی شاهنامه  دورود
این برنامه تاثیرات مثبت فرهنگی را در پی داشته است که میتوان به حضور اساتید برجسته ای همچون  زنده یاد دکتر  بهرامی شاهنامه پژو ، دکتر  علی بلوک باشی مردم شناس و شاهنامه پژو ، دکتر محمد جعفر یاحقی ادیب  ، مردم شناس ، محقق و  رییس بنیاد فردوسی شناسی ایران ، دکتر وکیلیان سردبیر و موسس فصل نامه فرهنگ مردم ، دکتر محمد جعفر قنواتی مردم شناس ، خانم الیزابت سفیر بلژیک در ایران همچنین چندین نوبت دکتر  جلالدین کزازی  ادیب و شاهنامه پژوه برجسته ایران زمین  به بهانه حضور در آیین شاهنامه خوانی  به شهرستان دورود سفر نموده اند و مردم فرهنگ دوست این دیار را با احترام  ستود ه اند  اشاره نمود .
برنامه شاهنامه خوانی دورود    برنامه ای مردمی است که  علاقه مندی جوانان و نوجوانان را در پی داشته است به نحوی که نقالان جوانی همچون سید جابر موسوی شاگرد آسید مصطفی سعیدی و شاهنامه خوانان جوان و نوجوانی که هر روز بر تعداد آنها افزوده می شود از دل این برنامه بوجود آمده اند .
آیین ماهانه شاهنامه خوانی و نقالی شاهنامه  آخرین چهارشنبه های هر ماه در سینما کیهان دورود برگزار می گردد .  
خلاصه ای از بیوگرافی مرشد سعیدی  از زبان خودش :
بدون هیچگونه اغراق نقالی را در سن و سال سیزده الی چهارده سالگی در محله حاج ضرابی بروجرد آغاز نمودم در قهوه خانه عباس شاخه نبات که این مرد اکنون در قید حیات است مدت دوسال داستان گفتم و بعد به ملایر هجرت کردم و در قهوه خانه ولی زرگران مدت یکسال نقل گفتم در آن زمان  مرحوم مرشد ترابی  که در آن زمان تعزیه خوانی می کرد به ملایر آمد و  پای نقل من می نشست این مرد عاشق نقالی گشت  و در این حرفه هم موفق شد . بعد از ملایر به اراک عزیمت  کردم و در دو قهوه خانه صادق نادری نزدیک بازار بزرگ و دروازه حاج علینقی، قهوه خانه ابراهیم مرادی مجالس نقالی را ادامه دادم  ، نوزده سال از عمر خود را پشت سر نهاده و در اراک سرابی آب  حاج قاسم اگر اشتباه نکنم خیابان ادب جوی فعلی با دختری ازدواج کردم .یکسال از این آغاز زندگی گذشت که به سربازی اعزام شدم و در پادگان باغشاه تهران دو سال خدمت کردم و بعد از پایان خدمت دوباره به اراک برگشتم و در همان قهوه خانه صادق نادری و ابراهیم مرادی مشغول داستان گفتن شدم . سال هزار و سیصد و چهل به خرم آباد آمدم  و در سه مکان داستان می گفتم ، قهوه خانه سید رحم خدا قاسمی در شمشیر آباد و قهوه خانه حاجی علی فرهمند روبروی باشگاه افسران و قهوه خانه قربانی فرهمند برادر حاج علی ، مدت چندی که گذشت قهوه خانه مشهدی رحمن  ، سراب شاه آباد معروف به قهوه خانه درشکه چی ها  داستانهای شاهنامه را نقل می کردم مدت 9 سال خرم آباد بودم و سپس  به دورود نقل مکان نمودم  کردم و در سه مکان نقل می گفتم ،  قهوه خانه مشهدی کریم فرخفال – قهوه خانه دادا مراد  و سرآسیاب مدت دو سال دورود بودم و  دوباره به بروجرد آمدم و در سه مکان نقل می گفتم  در خیابان  دوازده متری قهوه خانه شکری قدیری که بعدا فروخت به حسن داروغه و من در زیر سقف این قهوه خانه مدت سی سال داستان گفتم هر کسی مایل است با من قدم به قدم در این شهرها می گردیم و از کسانیکه عمری را سپری کردند سئوال می کنیم  تا صحت و عدم صحت گفتارم معلوم گردد و اکنون مدت یا مقداری کمتر یا مقداری بیشتر با جشنواره های متعددی همکاری دارم و هر شهری که از بنده دعوت شده رفتم ( اراک – همدان – کرمانشاه – اصفهان – شیراز – گچساران – رشت – مشهد بوسیله آقای هوشنگ جاوید – خرم آباد – اهواز – آبادان  بوسیله آقای داود فتحعلی بیگی  .در  دورود مدت پانزده سال  سال است نقالی میکنم .
خارج از کشور دوبی توسط آقای صمدی پور . اکنون که هشتاد سال درس تقوی – وطن پرستی – ناموس پاس داشتن – شجاعت – شهامت – غیرت – فتوت ، همه اینها را مثل شیر و شکر در گلوی ملت ایران ریختم که صدها نفر با زبان خودشان گفتند ما راه زندگی را از زبان تو آموختیم . در این مدت طومار شاهنامه را بواسطه کمک برادر ارجمندم آقای احمد هاشمی در دو جلد به چاپ رسانیده ام .
شهرهای فراموش شده : لردگان – الیگودرز  و این اخیرا بجنورد  در محضر برادر ارجمندم باعث افتخار کشور جناب آقای دکتر محمود عزیزی و همچنین کوهدشت لرستان .جا دارد از مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان  لرستان دکتر حنان همچنین رییس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان دورود  آقای سید موسی موسوی که زحمات زیادی را در زنده نگه داشتن این برنامه مردمی می کشند تشکر و قدر دانی به عمل آورم .
جمشید صالح نیا

اضافه کردن نظر


حالت های رنگی